| HER HÜZÜNDE NİCE ZAFER BESLERİZ / BU BİR TARZ MESELESİ |
|
müzik dinle video izle KEŞKE YALNIZ BUNUN İÇİN SEVSEYDİK BU ŞİİRİ: CEMAL SÜREYA / AkkA
KEŞKE YALNIZ BUNUN İÇİN SEVSEYDİK BU ŞİİRİ: CEMAL SÜREYA ŞİİRİNİ KISA BİR OKUMA DENEMESİ “İlkokulda ben adımdan, soyadımdan, okulumdan, mahallemizin adından, sokağımızın adından utanırdım. Düşünün: adım Cemalettin, soyadım Seber( ki anlamı yok, herkes yanlış anlıyor); Pürtelaş mahallesinde oturuyoruz, sokağımızın adı da Tavukuçmaz… Okulum da ahşap bir yapı; A, B, C diye şubeleri olmayan çok küçük bir okul. Pürtelaş’ın anlamını da bilmiyorum. Tabi yıllar sonra anladım gerçeği: O adlar (benim kendi adım dışında) ne güzel adlarmış! Ben o sıralar 8-10 yaşlarındayım…”. Cemal Süreya’nın bu sözlerini okuduktan sonra onu ve şiirini anlamak bakımından ne var ne yoksa baştan almak gerektiğini anladım. Tabi ki hayat hikâyesi olmazsa olmazıdır tek kişilik tanışmanın. Şair, hayatın üzerinde oluşturduğu derin çizikler ve hasar ile doğar. “Sevda sözlerini” elimize alıp bu hayat hikâyesine uzaktan bir siluet misali bakmayı deneyeceğiz. Şiir denince farklı sesler duymak her daim olasıdır. Şöyle diyelim. Neruda’ya göre ay ışığı, hüzünlü kuğu, sevgilim, hiç kuşkusuz şiirin en asli ve önemli unsurlarıdır ve fakat Mayakovsky’ye dönerse yüzümüz, şair, yazdığı şiirin işlevini “bir devrim yazarı olarak var olma, devrim için var olma, kavgadan uzak kalmama hakkımı savunarak, savaşa koyulma” şeklinde açıklar ve yine şiirin amacı “ozanın kıvırcık bir koyun gibi gezinen, lirik ve sevdalı temaları meleyen biri olmadığını göstermektir” der. Bundan dolayıdır ki şiir için tam manasıyla nesnel bir görüş belirtmek imkânsız gibidir. Yazının temeline bir görüş almadan Süreya şiirinin bizde uyandırdıklarını seslendirelim. “Sevda sözleri” büyük bir ağaç. Üvercinka, Göçebe, Beni öp sonra doğur beni, Uçurumda açan, Sıcak nal, Güz bitiği, Kalanlar toplamında bir şiir denizi. Evet, Süreya’dan bize kalanlar. İlk şiiri “Şarkısı-beyaz”ı Mülkiye dergisinde yayımlayan Süreya ilk kitabı “Üvercinka” ile şiire sağlam bir giriş yapmış ve ismi bu kitapla anılır olmuştur. “Adının bir harfini atan” Cemal Süreya şiirini konuşabilmek için imge konusunda da bir düşünce sahibi olmamız gerektiğini düşünüyorum. İmge, şiir muhatabının aslen bilip tecrübe ettiğini sair zamanlarda hatırlatıp, sancılı hislerin doğmasına neden olan -olabilecek- sözlerdir. Şairin de farklılığı ve çarpıcılığı birçok gereğin önüne almasıdır diye düşünüyorum. Buna en iyi cevabı şairin en büyük mahsulü -sevda sözleri- cevap verecektir deyip şiirlere geçelim. Bu şiirleri okurken imgelerin yeterince karmaşık fakat bir o kadar ustaca kullanıldığını görürüz. Şairin her şiirine başyapıt gözüyle bakamayacağımız gibi okur da algı düzeyi ve şiir zevkine göre değer biçecektir imgeye ve şiire. Şiirin izinden yürüyerek karşımıza çıkanları şu mısralarla vermek uygun görünüyor. Adam adlı şiirinde “Adam yıldızlara basa basa yürüdü / Çünkü biraz önce yağmur yağmıştı” der Süreya. Okuyanı dumura uğratacak, şaşırtacak, her okuyanın farklı bir mana çıkarabileceği ve çoğu insanı etkileyebilecek sözler, çağrışımlar çağrışımlar… Okuyanın gözünde canlanma ihtimali çok yüksek olan birçok fotoğraf vücut bulacaktır bu dizelerin ertesinde. Bir sonraki şiiri aşkta ise “Şimdi sen kalkıp gidiyorsun. Git. / Gözlerin durur mu onlar da gidiyorlar. Gitsinler / Oysa ben senin gözlerinsiz edemem bilirsin” der usulca. Şair aşkı doyasıya yazar. Kadına, ikinin ikincisine derinden sevdalıdır. Sevda Sözlerinde teklik ve yalnızlık değil de her daim iki kişilik yazılmışlık izlenimi verilmektedir. “Bıraksalar gökyüzü kendini ikiye bölecekti / Çünkü iki kişiydik” Dalga şiirinde “Ben ömrümde aşk nedir bilmedim / Süheyla’yı saymazsak ha ha ha” Süreya’nın şiirinde ikinin, çiftin büyük yeri var. Evet, bölüşmek başlı başına bir değerdir. Yalnızlığı da sevmeyecektir, bazen, aşırıya kaçan ciddiyeti de. Yeri gelecek bir güvercinin uçuşunu bölüşecektir yeri gelecek gökyüzünü… Özdemir İnce’nin şiir ve gerçeklik kitabında söze dair hayli ilgi çekici bir hikâye vardır. Kör bir dilencinin boynundaki tabelaya “doğuştan kör” yazısı yerine “bahar geliyor, ama ben yine göremeyeceğim” yazıldıktan sonra onu görenlerde daha fazla etki bıraktığı anlatılmaktadır. Dilenciye yapılan yardım 6-7 kat artmıştır. Ardından Roger Caillois’nin “sanırım söz sanatının, dolayısıyla şiirin başlangıcının kaynağı buradadır” tespitine yer verilmiştir. Şiir söyledikleri kadar vardır. İkinci Yeni’nin temelinde de zannediyorum bu daha fazla ve etkili söyleme isteği yatmaktadır. Şairi, şiirin kılcal damarlarında dolaşırken görürüz. İmgelerin de yardımıyla şiiri bize görünür kılar şair. Bunalım takıntısı olmasa da yeri geldiğinde kelimeleriyle okuyucuyu köşeye sıkıştırır ve sorar “Siz hiç sabunluyken ağladınız mı?” Şiir adlı şiirinin “Ama İstanbullar kadınlar denizyıldızları / Hepsi hepsi geminin altında / Şişeler de orada çuvalın üstünde / Elimle koymuş gibi biliyorum” dizeleriyle anlaşılmazlığın sınırlarını zorlar şair. Bunu söylerken en başta söylediğim söze dönmek istiyorum. Şair çağının tanığı olduğu müddetçe, yani gözlerini yummadıkça, yaşadıklarını yazar. Biz onu ne kadar tanıyorsak o kadar anlar, anlaşılır kılarız. “Bizi bir kamyona doldurdular / Tüfekli iki erin nezaretinde / Sonra o iki erle yük vagonuna doldurdular / Günlerce yolculuktan sonra bir köye attılar / Tarih öncesi köpekler havlıyordu”. Derken şair yaşadığı sürgünü ve tarih öncesi köpeklerin havlamasını nasıl unutmadıysa, Süreya’yı tanıyan okuyucuya o denli etkileyici, görünür kılar. Diğer türlü pek de bir şey ifade etmeyecektir. Bunların yanında Süreya şiirinin vazgeçilmezi farklı kelimelerden de örnekler verelim. “Gözleri göz değil gözistan”, “gülüm-mera”, “kahin-klin” gibi kullanımlar ortalama şiir okuyucusuna mana olarak sessiz kalacaktır. Cemal Süreya’nın şiiri dünyaya bakan, dünyevi hazlarla yoğrulmuş, bu bakış ile içli dışlı olmuş bir şiirdir. Erotizm Süreya’nın sağ koludur fakat “Sevda Sözleri” erotik şiirler toplamıdır dersek herhalde haksızlık etmiş oluruz. Güzelleme adlı şiirinde “Sen o kadar güzelsin ki artık o kadar olur / Ne günah işlediysek yarı yarıya” der. Bunun yanında şiir başka açılardan da bize, soracağımız sorulara ses verir. “Romantik Politik” diyebileceğimiz şiirler de yazmıştır Süreya Bu tabirin içi açılıp doldurulmalıdır tabi fakat ben burada örnek olacağını düşündüğüm bir şiiri işaret edip işin içinden sıyrılmayı düşünüyorum. “Onlar İçin Minibüs Şarkısı” bu bağlamda okunabilir. Sevda Sözleri”nin erotik şiirler toplamıdır dememizin haksızlık olacağını adeta haykırır bu şiir. “Pat pat pat diye gülerler bir motosiklet neşesiyle / Ama zariftirler de bir bisiklet kazasında ölmeyi akıl edecek kadar / patatesin ağaçtan mı koparıldığını tartışacak kadar naiftirler de / Hakçası bilmedikleri yoktur, bütün balık adlarını bilirler bir kere /…/ Kadındırlar nişanlıları kendilerine ada falan armağan ederler / Dardırlar da, söz aramızda, çekecek kullanarak işlemde bulunmak gerekir /…/ Ulusçudurlar bunun kanıtı olarak viskiyi kâseyle içerler / Ama batılıdırlar da lahmacuna havyar sürecek kadar…” Evet, onlar. Biz, şairin deyimiyle onların kim olduğunu bilmememize rağmen zannediyorum şiiri okuyunca bir özne bulmakta güçlük çekmeyeceğizdir. Fakat biz şiirlerin genel havası içerisinde çoğu kez Süreya’yı Edip Cansever’in “erguvan imparatorluğunda” sevda sözleri fısıldar bir halde duman altı kelimelerle uğraştığını görür gibi oluruz. Bu durum ise şaire hayli yakışır. İçinde bulunulan dönem de bu “kendi kendinelik” durumunu dolaylı olarak zorunlu kılmış ve belki de teşvik etmiştir. Bu durum dönemin düşünen insanlarında geniş çapta, yön değiştirme yoluyla büyük kırılmalara neden olmuştur. Zira büyük şairler silsilesinin devamı için bu tür etkiler, büyük kırılmalar gereklidir. Bundan ötürüdür ki biz Süreya’yı büyük şairler zincirini oluşturan sağlam halkalardan biri saymakta bir beis görmemekteyiz. “Yarım kafiyenin hatırı için” de zannediyorum yapamayacağı şey yoktur şairin. Süveyş şiirinde “Dengesini uzun bıyıklarına bağlı yürürken / Son derece ince bir kadın yüzünden sallantılı” diyerek sanki kendinden bir kesinti sunmaktadır okuyucuya. Cellât havası şiirinde iyice ezbere alınmış bir gerçeği yaşar gibi söyler “Ey idama hükümlü yurttaş / Altından çekilince iskemle/ İdare edebilirsen soluğunu / Yaşarsın kısa da olsa bir süre”. O nedenle “İçlenmek sanatında da bir o kadar ustadır”. Bunca şey yazdıktan sonra da “Bir mısra daha söylesek sanki her şey düzelecek” der. Banko şiirinde “Tütünü bırakmak gibi bir şey olur bu” diyor fakat “sigarayı bırakanın şiiri”nde sigara içmemek birinci işim deyip kestirip atıyor. Sigarayı bırakmış olması inanması güç bir söz olur. Aynen “Yazmam daha aşk şiiri”nde dediği gibi. Buna rağmen “Biz tutup sigarayı güzelce ona tamamlıyoruz”. Türkçeye hassasiyetini bildiğimiz Süreya, Yunus ile Türkçe’nin süt dişleri arasında bağ da kurmuştur. Birçok şair ve arkadaşı için dillendirdiği kalemin Yunus Emre’den de bahsetmesi bu hassasiyetin derecesi hakkında bir fikir verebilir. Şairimizin diğer isimler için yazdığı şiirler de başka bir yazının konusu olsun. Evet, biz Cemal Süreya’nın şiirinin üstündeki kaymağı yerimiz nispetince kabaca sıyırmaya çalıştık. Üstünde konuşamasak da sizler için birkaç dizeye daha dikkat çekelim. “ölümü hiç düşünmedim” “iki alev gibi yürüdük sokaklarda” “Alınyazımın tek okunaklı yeri” “Bakarsın dün en güvendiğin kişi / karşı tarafın şahidi olmuş / işte acıdır bu da / ölümden de korkusundan da”. Marx’ın sorusuna gelelim son olarak. “Neden bazı şiirler günün birinde sönüyor da bazıları yüzyıllar boyunca ışıklarını iletmeye devam ediyor? Tabi bu sorunun cevabını burada aramaya kalkmayacağız. Zira birkaç kısa izah ile de işin içinden çıkamayız. Bu unutulma meselesini ikinci yeni ve Süreya bağlamında ele alırsak, ikinci yeni her daim “müstakil şiirler toplamı” olarak değil de olağanı silkeleyen, baş kaldıran, farklılık getiren bir akım olarak yaşayacak ve hatırlanacaktır. Meydanlara, yüreklere, dillere inmeyen şiirin asırlarca boy atması hiç olmazsa çürümeden yaşaması dahi düşünülemez. Bir şiirin de ne kadar “biz” olduğunu ancak ve ancak zaman gösterecektir. Kapağı kapatmadan önce kitabın sonunda bulunan “Biliyorum sana giden” şiirini okumazsanız içiniz rahat etmeyecektir. Cemal Süreya gibi biz de noktayı şöyle koyalım. Ölüyorum tanrım Bu da oldu işte. Her ölüm erken ölümdür Biliyorum tanrım Ama ayrıca, aldığın şu hayat Fena değildir.. Üstü kalsın.. Cemal Süreya bu şiiri söyledikten bir gün sonra 9 Ocakta bu dünyaya esaslı bir şiir bırakarak ölümü tatmıştır. “Sonrası iyilik güzellik”… 1.Ece Ayhan, Şiirin Altın Çağı, YKY, Nisan 1993 2.Cemal Süreya, Sevda Sözleri, YKY, Şubat 2009 3.Özdemir İnce, Şiir ve Gerçeklik, Türkiye İş Bank Kültür Yay. , Ekim 2001 4.Mehmet H. Doğan, Çağının Tanığı Olmak, YKY, 1.Baskı 5.Derleme, Saf Şiir Yoktur, Broy Yay. , 3.Baskı Abdulkadir AKDEMİR
21:22 - 2009-11-21 - yorum {yok} - yorum yazŞEHRENGİZ DERGİSİ SAYI:3 / İZ / AKKA
İZ Şehirler bizi sordu caddelerine Ateşin düştüğü yer sulak bir alandı Demir attık kan denizine, dibe indi gözlerimiz Yağmura artan hüznüyle karışan kadın sustu Müstakil yıkıntılar, her insan basamaksız yükseliş sanarken Milattan öncesine yuvarlanan ilerleyişlerdik mesela Baş eğmeyen kelimeler sayıkladık uykumuzda Uyanınca erittik buz dağlarını ve boğulduk sonunda Kırdık mızrakları, kerkenez yarım kanat başucumuz Ölümü koklayarak yaşamış, yolumuzu bulmuşuz İz sürmüş melek, toprak yarılmış, karanlık kusmuş Yürüyen uzaklara varmış, koşanlar çok yorulmuş Zamane pencereler ardı isli önü sis bakınca Alabildiğine göz kuşatmış karanlığın koynunu Mahremiyet yalınayak dağılmış ortasından Bebek suskun, anne küskün gidenin arkasından Gök denizinin dibinde yürüyen insan Vurgun en çok sana yakışır Bırak sen gelmeyeni Yosun bağlasınlar Ardından … Şehrengiz dergisi sayı:3 Abdulkadir AKDEMİR
21:14 - 2009-11-21 - yorum {yok} - yorum yazThe World Was Like a Boring Short Film* / BİZİM MAHALLE / AKKA
The World Was Like a Boring Short Film* Abdulkadir AKDEMİR I know something important if I want to die Without letting someone know Doesn’t work living a solitary life, being a dervish or all beauty To our puppet, elfs who doesn’t know how to speak Should teach how to die This is a roulette, if once you, once I don’t die everyday Or we don’t pretend to die The world wasn’t even worthwhile that we wore to our feet Going on the road I found this frenzy and it was peaky The secret that the rain gave to my face. Drop a little bullet! The ache sheltering the cave of my teeth, At night shooting of the coldness Newspaper burned, flaming the sun up the blood and sweat The dogs wandering on our footprints, now two footed, No matter where we turn, carrion of world falls behind us Neither our pauperization is clear nor we learned how to stand our head high For a life-time we waited the death as in passing it could pay a visit We just cut all the streets, the roads going long from a part and The cries of unresolved assassination If the goer do not turn back, we who don’t like to go Should have gone Turning on a frisky mass in the morning and in the night No, no we couldn’t do that it was hard to not to go mad We couldn’t love for the world was like a boring short film *“Bizim mahalle” için İngilizceye çeviren: Buket KÖYTEPE KISA METRAJLI SIKICI BİR FİLM GİBİYDİ DÜNYA Kimseden habersiz ölmek istiyorsam bir bildiğim vardır Tutmamıştır münzevilik, dervişlik ve bil umum güzellik Kuklamıza ölüm nedir öğretsin konuşmayı bilmeyen kötürüm cinler Zarını kırsın en çetrefilli yanından kemikler yani bu kumarın Rulet bu hani bir sen bir ben ölmesek her gün, ölür gibi yapmasak ya da Ayağımıza geçirdiğimiz kadar bile değerli değil ki dünya Bu cinneti soldan giderken buldum, solgundu Verdiği sır yüzüme yağmurun: damla biraz kurşun Dişimin kovuklarına sığınan ağrı, gece, vuruluşu soğuğun Gazete yanık, harlıyor güneşi kan ter, curcuna vesair Ayak izlerimizde köpekler dolaşıyor iki ayaklı şimdi Biz ne tarafa dönsek arkamızda kalıyor dünyanın leşi Ne süründüğümüz belli ne başımızı dik tutmayı öğrendik Bir ömür bekledik geçerken uğrasın diye ölüm Kestik caddeleri, uzayan yolları bir yerinden ve sesini faili meçhullerin Giden dönmeyecekse gitmeliydik ki dönmeyi sevmeyen bizler Yerinde duramayan aciz bir kütlenin üstünde gece gündüz dönerek Hayır hayır yapamazdık, delirmek işten değildi… Sevemezdik zira kısa metrajlı sıkıcı bir film gibiydi dünya Ortanca dergisi sayı:14 Abdulkadir AKDEMİR 21:00 - 2009-11-21 - yorum {yok} - yorum yazSUSUN! SÖYLÜYORUM...
SUSUN! SÖYLÜYORUM… I Yırtık ve karanlık adamlar dolanmıştı gecenin boynuna Sarıp yılan gibi fitilini ateşliyordular kısırlığın Sekteye uğrayan ağır yıkımlarla keyif ehli Uyanmamak üzere yatıyordu pusuya Kapsüllere sığmayan dargınlığı alaya alıyordular Kulak tırmalayan yırtık güfteleriyle II Kaçkın seremoniler, farazi serenatlar Fark etmiyordu içimden geçen uzun ceketli rüzgârı Fare deliklerini tıkıyordular bir ara Kaçacak yer bulamasın diye şakağından vurulan insanlar Kulağımızı çekip korku fısıldayan soğuk rüzgârı Öpüyorduk karabasan işaret verdiği zaman III Toprağa serilen kartonlar, çekildiğimiz kuytu Yetmiyordu derin uykumuzu ısıtmaya Soğuktu beynimize saplanan zira IV Tane tane tangırdayan başlıksız paralar, kaba, huysuz Tabelalarında yönümüzü kaybettiğimiz şehirler Babadan kalma genetik bir sancıyı yaşamak gibiydiler Eskiydiler. Nefesime dar geliyordu artık gökyüzü Çünkü her metrekareye bir kuş düşüyordu Yapayalnızdık V Bu cenaze öldüğümden değil yola düştüğümdendi Kaybettiğimiz yolun dilsiz tarifçisi ardından güç bela gidiyorduk Oysa ne tarafa dönsek arkamızda kalıyordu dünya
"bizim mahalle" edebiyat, sanat, düşünce gazetesi sayı:1 Abdulkadir AKDEMİR 21:41 - 2009-11-19 - yorum {yok} - yorum yazBizim Mahalle'den Bir YazıMUSTAFA CELEP’İN DÜNYA “ÇIKARTMA”SI ADINA BİR SESLENİŞ “Bu inadına direnişim beni güçlü kıl Tanrım Güvendiğim bir şey değildir aklım” Bu yazıda şairin “Ateş Bandosu” isimli ilk kitabındaki tüm şiirlere değinmeyip ilk şiiri “Çıkartma” üzerinden genel kanımızı kısaca aktarmaya çalışacağız. Mustafa Celep şiirini yaşayarak yazıyor. İlk kitabının bu ilk şiirinde bu “benim” diyor adeta. Bir çarpık düzenin, yalpalayan gidişatına sağlam bir karşı çıkışın seslerini ulaştırıyor bize şair. Sırtını yasladığı makamlar üstü kudretten ilham alarak doğru ve haklı davayı üstlenmiştir. Kendisinin fazlaca sahiplendiği bir sözle ifade etmeye çalışırsak; hayatın tam ortasında kendisiyle “cebelleşen” eşrefi mahlûkat ile yüz yüze kalmaktayız bu şiirler toplamında. Çağdaş zamanların kalemli ve yahut “uçan ayakkabılı” savaşçılarının siluetleri mısra başlarında, sayfa aralarında gözlerimize istikamet çizer gibidir. Celep “ kendini kaybedip tekrar bulanın” kavgasını vermektedir. “Tanrı”dan istediklerini ne olduysa işte tüm bunlar yüzünden diyerek belgelendirmektedir. Evet, bunu da birçok örneğin yardımıyla yapmaktadır. “Cürmün kıskacından uzak tut, zehrinden zehrinden hayatın” mısrasından sonra “cebelleştiği” onca “dinmeyen yarayı” dillendirecektir. “Beni dünyadan uzak tut, aydınlansın yüzüm bildiğim bir şeydir bu Bu kan çarşıları, bu kısrak tekmeleyip durur topuklarımı Bu yaşadıklarım, bu kireç rengi alnım, bu kavgam … Bu ihanetler, bu suçlar, bu cezalar, bu mantık, bu mahkemeler” Şair ölmeden önce ne yapabilirimin derdindedir ve buram buram kazanma hırsı kokmaktadır. Hıncını kelimelerden almaya kalkan bir dünya mahkumu “dünyayı konuşurken” elbette sert olacaktır. Fakat şuna da değinelim ki Celep’in şiir dilinde önemli yeri olan tekrarlar aşırıya kaçmıştır. Sözüm ona “bu” yaklaşık 90 kere bir ismi işaret etmiştir. Bu denli örnek sıkıcılığı doğurabiliyor. Dikkatli ve gerçek bir okurun ise muazzam bir makinada arka plandaki vidaların önemini fark etmesi kaçınılmazdır. Bunu burada keselim. Mustafa Celep’in şiirinin orta yerine oturtabileceğimiz bir şiirdir “Çıkartma”. Hitabet ve etkileyici bulunma sınırlarını zorlayan tabirlerle karşılaşmak her şiiri için kaçınılmazdır. “Bu koca koca şehirler ortasında sıkılganlığım” Ve yahut “Ben buradayım dostum sense susuyorsun sarsılıyorum” Ya da bizim mahalleye seslenen kısmıyla “Secdelerdir beni serinleten bu solgun odalarda -otel odalarında-“ “Ben burada kara ıssız yalnızlığımla değilim Değil sizin sinemalarınıza gitmek Değil camekânlarınıza bakmak Boştur bu dünya, değil inanmak inandıklarınıza” Bakınız bu reddediş bize sabrın sivrilmiş, bileylenmiş hali olan “gücü” gösteriyor. Şair içindeki konuşmak isteğiyle gerçeğin savunmasını sunuyor ve çoğunlukla yalnızlıktan bahsediyor. Tabi asıl yalnızlığın “Tanrı” ile birlikte olma manasına geldiğini bilerek yapıyor bunu. “Işık ışık bir adam “şeyler” içinde iken maddeye sırt çevirebilmiştir.”Değil sinemalarınıza gitmek / Değil camekânlarınıza bakmak / Değil inanmak inandıklarınıza” derken sebepler katında gerekçesini ise “Boştur bu dünya” diyerek dillendirebilmiştir. Teşhir çağının ve neon ışıklarıyla yıkanan sokakların, cilalanarak pazarlanan maddenin seli önünde bir bent girişimidir bu seyreylediğimiz. Şahsi olarak mutluluk diyeceği ne varsa vazgeçmiştir Celep. Gülmeye, sevinmeye dair herhangi bir imgeyle karşılaşmamamızı “ölüm sonrası yas”a benzetiyoruz. Kaybedilen onca güzellik, garipliği İslam’ın, insanlığın vurdumduymazlığı ve bölük pörçük bakışlar. “Edirne’den Kars’a Sinop’tan Hatay’a böyle gelir böyle gitmez Türkiye’de”.
Şiiri böylece gümbür gümbür okurken; “Bu kırık cam parçaları, bu çantalar bu burukluğum Bu yorgunluk, bu bıkkınlık tel örgülerden Bu çaresiz kalmaklığım kendimin ortasında” Mısraları ise okuru korkutacak bir çaresizlik sergilemektedir. Tüm söylenenler buraya kadar mıydı? Sorusuna gelip dayanmış gibi görünürken; “Taşmak üzereyimdir bir taşkınlık çıkarmak ırmağın akışında” Mısrasıyla kökleriyle tutunmuş bulunduğu gerçeği daha sıkı tutup kaldırmıştır. Ve ellerini açmış, tüm sesini gökyüzüne çevirmiş şekliyle “Bir adam durup / Dolgun damarlarıyla / Dünyayı konuşuyor”. Arkasından da değil hem. Yüzüne yüzüne haykırıyor neyi var neyi yoksa dünyanın. “Bu çağda sözümü sakınmayacağım” diyen şairin sağlam durma çabalarını merak ve takdir ile izlemekteyiz. Ezcümle Mustafa Celep’te “Bu konuşmak isteği her daim serazat bir coşku olarak kalsın”. Biz de yeni ve güçlü şiirler bekleyelim savaşarak teslim aldığı kelimelerden. Mustafa Celep, Ateş Bandosu, Ebabil yay. 1.Baskı 22:39 - 2009-11-13 - yorum {yok} - yorum yazDeğirmen Dergisi 19. Sayı / Yüzyılın Kitapları Seçkisi / AKKA
Değirmen Dergisi 19. Sayı Yeni Sayı sizleri bekliyor. Yüzyılın Kitapları seçkisi üzerine yapılmış bir dosyayla okuyucularının beğenisine sunulan Değirmen Dergisi'nde yaklaşık 40 kitap titiz bir incelemenin ürünü olarak hazırlandı.
Hasbihal
Kitaplar kalır, bir yüzyıldan geriye… Kitaplar kalır, kalmaklar tükenince… Romanlar kalır, kırık dökük hayatların ardından; şiirler kalır, tam tekmil aşkların bittiği ufuklarda. Çocuklardan arta kalan masallar, büyüklerden hep taze hikâyeler ve her şeyin sırrına sorular soran düşünceler kalır, bir yüzyılın ardından… İnsandan sonra kitaplar kalır geriye. Kimi mürekkep kokusuyla sarhoş olmuş, kimi mücellitlerin mahir ellerinde efsunlanmış, kimi son model rotatiflerin ve tasarımların raspalarıyla şen şakrak kitaplardı… Herkesin bir kitabı var. Müslümanların Kelam-ı Kadimi var, İsevilerin İncilleri ve Yahudilerin Tevrat’ı. Herkese bir kitap verilecek işlerin en sonunda. Çocuklar, ellerinde inanılmaz masal kitaplarıyla kendilerine en yakışan fiili- uykuyu çağırırlar yıldızlı yastıklara. Bir genç kızın kalbi daha çok dokunaklı macera romanlarında dalgalanır durur. Genç oğlanlar, çizgi romanlarda kavgalar edip kalp hırsızlarının hikâyelerine dadanırlar. İş erbabı meslek kitaplarını bırakmak istemez ellerinden. Âlimler, dizlerinde kalın ansiklopedilerle mum ışıkları altında, uzamış saçlarını duvara çivileyerek müsaade etmek istemezler uyku ananın bilgi babayı alt etmesine… Bütün hayatlarının kitapla başlayıp kitapla bitmek gibi bir alışkanlığı var insanların. İnsanlar bir yüzyıl yaşayıp gidince kitaplar kalır geriye. Kitaplara bakıp bakıp kitaplar bırakanların kitaplarına bakmak istedik biz de. Memleketimizin geçen yüzyılda bıraktığı kitaplara. Bakmaya bir ömrün asla kifayet etmeyeceği o yorgun romanlar, o dargın ve mahcup seslerle bezenmiş fikir eserleri, o küçük insanın tatlı ama bir o kadar da zor yaşamını ebedileştiren hikâyeler ve kavganın ve sevdanın ve ebedi ruhun aşkın parıltılarını billur fanuslarda efsunlu kelimelerle kalbimize nakşeden şiir kitapları… Onlara bakmak istedik. Yapmaya bir ömrün kifayet etmediği işlere bulaşmak, nakıs olmayı peşinen kabullenmek demektir ki bu da bir nedamete sebep olmaya. İnsan hayatındaki her şey istisnasız biçimde maziye dairdir. Sanki sadece kitap atiye dairmiş gibi geliyor. Kitaplar, maziden atiye fırlatılmış mektuplardır; ilelebet okunacak ve her daim makbul… Memleketimizin geçen yüzyıldan kalan kitaplarına bakmanın, başka memleketlerinkinden daha kolay olması elbette acıtıcı, sorumlu kafalar için. Kolay, zira bir zamanlar bu topraklarda kitaplar bile yakıldı. Yasaklandı, yargılandı, asıldı kitaplar da. Ne şükür ki bütün bunlar geride kaldı. Artık kitap denen dostun önünde herhangi bir kilitli kapı yok. Hâlbuki kitaplar da bize benzemeye başladılar. Onlar da artık bir sektör. Onların da yeni kanunları, getto prosedürleri var. Ama olsun. Bu, geçen yüzyıldan daha fazla kitap yazmamıza ve yayımlamamıza mani değil, olmuyor. Demek bizler gidince, bizim yüzyılımızın kitaplarını tozlu raflardan indirip tetkik edecek olanlar daha çok yorulacak. Gelecek yüzyılın insanları, bizim bu yüzyılımızın kitaplarına bakarken belki bizi de görecekler. Onları selamlayalım şimdiden. Değirmen Yirminci Asrın Tanıkları / Ali ÖZTÜRK 12 Çöküş Döneminde Kurtuluş İdeolojisi Olarak Üç Tarzı Siyaset ve Yusuf Akçura / Yusuf YAVUZYILMAZ 20 Bir Cumhuriyet İdeolojisi: Türkçülüğün Esasları / Hasan COŞKUN 25 Sahte Kahramanlar Devrinden Hayalî Bir Kahraman: “Efruz Bey” / İsmail AVCI 29 Bir Milletin İnkisar, İzmihlâl Ve İstiklâl Hikâyesi Ya Da Mehmet Akif’in Safahat’ı / Veli KARANFİL Bir Ruh Sıtması; Yaban.. / Said COŞAR
Abdülbaki Gölpınarlı’nın Melâmîlik ve Melâmîler Adlı Eseri / Adem ARIKAN 45 Edebiyat Araştırmaları Külliyatı / M. Nihat MALKOÇ Bir Yetimin Romanı (Kuyucaklı Yusuf) / Ayşegül SERDAR ‘Sözler’ini Okudum, Hayatım Değişti / Selim GÜNDÜZALP Aşk-ı Memnu / Leyla YILDIZ 65 Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Huzur’unda... / Ahmet SAKARTEPE Aylak Adam ya da Ağaç Dalı Kompleksi / İlyas SUCU Nâzım’ ın Treni / Gürkan CANDAN “Din ve Laiklik”, Ord. Prof. Dr. Ali Fuat BAŞGİL / Arş.Gör. Abdulvahap ÖZSOY Yaşanan “Çile” / Mukaddes KILINÇ ‘İsyan Ahlakı’ ve Modern İnsan / Reşit Güngör KALKAN Düzenin Yabancılaşması veya Yabancıların Bize Düzen Vermesi! / Zekeriya MENAK Keşke Yalnız Bunun İçin Sevseydik Bu Şiiri: Cemal Süreya / Abdulkadir AKDEMİR Bir İmparatorluğun Kuruluş Felsefesi; Devlet Ana / Rüstem BUDAK Kadim Tarihin Bilinmeyen Yüzünde Hac Yolunda Bir Karınca: Mehmet GENÇ / Olgun GÜNDÜZ “Darlık Buhranları ve İslam İktisat Siyaseti”nin İhsas Ettirdikleri ve Feta Medeniyeti Yürüyüşünün İlhamı Sabri F.Ülgener / Menderes DAŞKIRAN “Bu Ülke”de Yaşamak ve Yazmak / Murat SOYAK Karikatür / Osman SUROĞLU Bana Oğuz Atay Cümlesi Kurabilir misin? / Ömer ŞARLAK “İnce Memed” Yaşar Kemal ve Doğa / Murat TAŞ1 14 “İslam’ın Bugünkü Meseleleri” Üzerine Bir Derkenar / Kibar AYAYDIN 153 Ülkemize Gelen Yabancı: Şerif MARDİN / Musab KARAAĞAÇ 158 Erbain / Mehmet DOĞAN Doğu ve Batı Arasında Kara Kitap / Murat DEMİRCİ Bir “Zarif Adamı” Yazmak / Ali ÇELİK Halil İnalcık ve Eseri: Osmanlı İmparatorluğu Klâsik Çağ (1300-1600) / Abdurrahim TUFANTOZ Kıbrıs’ta “Yaseminler Tüter mi, Hâlâ?” / Süreyya DALKA “Bu Ülke”nin Sosyologu / Sinan MALKOÇ 209 Şehrin Aynaları: Şehirlere Ayna Olmak mı, Aynalar Şehrinde Olmak mı? / Asiye YÜCEL Paradigmanın İflası’na Dair / Mustafa AKMAN Evet’ Bu Böyledir… / Kemalettin BAL Turgut Uyar’ın “Büyük Saat”i / M.Nihat MALKOÇ Değirmenden Mektup Var / / Mehmet DOĞAN Şiirler Bambuların Dansı / Müştehir KARAKAYA Çapkın Dua / Mehmet DOĞAN Yakılmış Mektuplar… / Ziya Paşa AKYÜREK Gözleri / Özer BURGAZ İletişim: 0505 647 03 25 Seçkin Kitapçılar ve NT kitabevlerinde Abone: yıllık(4 SAYI) 20 TL hesap bilgileri: posta çeki 533 94 08 Rüstem Budak adına Yapı Kredi Bankası Adapazarı şubesi 712 63 082 Rüstem Budak adına 20:38 - 2009-11-13 - yorum {yok} - yorum yazSÖZ / AKKA![]() SÖZ Bizim bahçemizde dört mevsim sert rüzgârlar eserdi Yazın çatlaklığı kadar sert rüzgârlar Kavak ağaçları sallanırdı, düşen her yaprakla sallanırdı Saçımdan bir telin daha kopup gittiğini fark ederdim Ve yaprakların yığıldığı tümseğin altında kalan Hep bendim Dedim ya rüzgârlar çok sert eserdi kavak ağaçlarıyla çevrili bahçemizde. Daha olmamış kuşların firarına göz yumardı bu rüzgârlar. Yağmur gibi yağardılar üstümüze, ölüm haberleri gibi düştüğü yeri yakarak üstelik. Ölümü ilkin orada tanıdım. Teneşiri üç beş keskin diş olan uzun bıyıklı ölümü. Şimdiden söyleyeyim. Bu hikâye biraz kanlı. Kan görmeye dayanamıyorsanız kulaklarınızı kapatarak dinlemelisiniz beni. Ne kadar büyüdüysem olmadı ben de dayanamıyorum acıya bu denli. Anlattıktan sonra sileceğim kelimeler sunacağım şimdi size. Susamam yoksa kıpkırmızı kesilir dudaklarım. Kavak ağaçları bir işe yaramamaları ile meşhurdurlar. Yalnız, bu sefer için farklı bir şeyler vardı. Yeni bir başlangıcın özüne dikilmiş ağaçlardı etrafımızda bulunanlar. Bu ağaçların toprağa bağı güçlü olmasa da gökyüzüne ulaşma arzuları o denli büyüktü. Öyle ki kavak ağaçları sağa sola çatallanmadan, tüm güçleriyle yukarıya doğru uzamaya çalışıyordular. Cevabı bilen öğrenciler gibi ısrarla yükseliyordular rüzgârları hesap etmeden. - “ Babacığım kavaklar bir işe yaramıyorsa neden diktin ki bu kadar ağacı bahçenin etrafına?” - “ Anlayana, kararlılığı ve dik durmayı öğrettikleri için” Desteksiz, dalsız budaksız nereye kadar dik durulabilirdi. Hem kuşlar yüksekliğine aldanıp ince ince dallara yuva yapıyorlardı ve yalnızca bizim bahçeye özgü olan o sert rüzgârlarla daha kanatlanmadan ölen yavruların minik çıtırtılarını duymak zorunda kalıyordum. İçim gidiyordu. Kimse bilmiyordu. -“ O kuşlar yalnızca ölüyor ve aldanmalarının cezasını böyle ödüyorlar. Peki, insan için ölmek bir ceza mıdır? Hayır, tabiî ki değildir. Asıl ceza bilmediğimiz zamanda ve bilmediğimiz bir yerde verilecektir. Aldanmanın cezası ölüm olamaz ki. Ölümün dahi basit kalacağı yerdeyiz. Sonsuzluk için yeniden ayağa kaldırılacağımız müjdeleniyor hak edenlere. Ölüm ceza olsaydı kim razı olmazdı ki bu cezaya, kim razı olmazdı ki…” “ Yani kuşlar için endişelenmene gerek yok oğlum. Canlı bulduklarımızı yuvalarına koymaya çalışırız ama sende diğerleri için üzülmemeye çalışmalısın. Bak sana ne diyeceğim. Bu kavak ağaçları da bir gün yanıltabilir seni. Aklından çıkarma bunu.” Ağaçlar büyüyordu, kuşlar ölüyordu ve kuşlar ölüyordu ağaçlar büyürken. Rüzgâr ne zaman bahçede volta atsa, yaprak gibi dökülüyordu kuşlar. Aşağıda ben bir mezar bekçisi. Tutamadıklarımda toprağın kemik sesleri. Ve kavak ağaçları beni hiçbir gün yanıltmıyorlardı. -“ Evlat, tutunamayanlar en güçsüz olanlarımızdır. Ve biz rüzgârın nerede, ne zaman eseceğini bilemeyiz. O nedenle zamanı geldiğinde tutunabilmek için rüzgâra karşı nasıl yürünmesi gerektiğini de öğrenmeliyiz. Ama ölüyordu kuşlar. Hem miniciktiler. Bahçemizde gece gündüz ölüm seramonisi. Söz dinletemiyordum bu ağaçlara. Ne kadar bırakmayın ki ölmesinler desem de yine bildiklerini okuyordular. Tanısınlar beni dedim. Ne kadar üzülüyorsam o kadar da sinirleniyordum bu kayıtsızlığa. “Kayıtsız kaldığınız her gün için acımla acıtacağım canınızı” dedim, dinletemedim yinede. -“ Adımızı bir şeylerin altına düşüyorsak, bunlar bir gün gelip de keşke diyerek silme ihtiyacı duymayacağımız şeyler olmalıdırlar. Zararın neresinden dönersen dön kâr adına sana kalan pek bir şey yoktur aslında. Kalan gidenin bir parçasıdır ve giden de senin. Her halükarda zararın büyüktür. Bunu böyle bilmelisin.” Bu ağaçların kazımaya elverişli, geniş gövdeleri vardı. Ne de olsa yirmi yıllık maziye yaslanıyorlardı. Kazıyordum yazmayı yeni söken çocuk edasıyla. Verdiğim acıdan da zevk alarak yazıyordum.” İşe yaramaz ağaçlar ve ismimin baş harfleri”. Fakat yine de dinmiyordu rüzgâr, her güne ölüm haberleri. Kafataslarıyla içtiğim tatsız haberler geliyordu. Mevcut azalmıyordu aslında Doğal döngüydü sadece devam eden Doğan ölüyordu Ölen doğacaktı Babam ölecekti Giden dönmeyecekti Her yanıma kuşlar düşüyordu. Kuşlar üşüyordu ben titriyordum. Babam susuyordu ben küsüyordum. Kavaklardan bir kaçını kesmeye geldiler. Babamın ölmeden önce vasiyetiymiş. Belli uzunluklarda kesip düzenliyorlardı. Öcümü bu korkunç testere alıyor gibiydi. Aslında içim acıyordu bir taraftan. Babamdan bir tek onlar kalmıştı. Onlarda gidiyordu. Bir yol ki bitmeyecek sanki. Her gün yürüdüğüm bu yol ne kadar da uzunmuş meğerse. İki ölü taşıyorum. Biri omzumun üstünde biri ise tenime asılmış. Ağırım anlayacağınız ağrılarım kadar. Varıyoruz. Beyaz bir bulut çıkarıyorlar dört köşeli viraneden. Ve karanlık çukura indiriyorlar. Dayanamıyorum. Bahçede rüzgârın kanadından kırıp düzeltilen ağaçları tek tek diziyorlar babamın üstüne. İçerde gök gürültüsüyle bir sağanak başlıyor. Damlalar içime ağaçlar karanlığa diziliyorlar. Toprakla kapanmadan önce ağaçlardan birinin üzerindeki yazı dikiliyor gözüme. “İşe yaramaz ağaçlar ve ismimin baş harfleri”. Gözümü toprakla dolduruyorlar. Suskunluğa gömülüyorum… Ağaçlar kesildikleri yerden eşkin verdiler Eskiden bihaber, köhnemişlik sindi her yere Çocuklar fark etmiyor bunu biliyorum Bahçemizdeki o sert rüzgârlar da yerini Koca bir boşluğa bıraktı Ölümün o çılgın seslerini Artık ben çıkarıyorum -“ Bu hikâye çok eski zamanlardan beri anlatılır. Anlıyorsun değil mi oğlum kavaklar da bir gün işe yarayacaktır. Bu kesilmiş kavakların eşkinlerini de bir gün benim için kullanacaksınız. Aklından çıkarma bunu. -“ Tamam, baba söz. Ne olur üzülme. Yine dolmasın gözlerin”
ABDULKADİR AKDEMİR 00:04 - 2009-10-29 - yorum {3} - yorum yaz
|
Hakkımda Şiir ne zaman varlık ve yokluk meselelerine girerse o zaman sözün hakkını veren hatipler doğacaktır. Biz ki yaşamak hususunda bu güne kadar hiç olmadığı kadar acemiyiz. /... Saçlarımız hep aynı dökülürdü ey insanlar / Sert bir gölgeye çarpar sendelerdik / Aldandığımız kadınlar her köşe başında / Et dilenirdi / Nerden bilebilirdik / /... iletişim: edebiyatdeposu(at)hotmail.com Ana Sayfa Profilim Arşiv Kategoriler
- KEŞKE YALNIZ BUNUN İÇİN SEVSEYDİK BU ŞİİRİ: CEMAL SÜREYA / AkkA - ŞEHRENGİZ DERGİSİ SAYI:3 / İZ / AKKA - The World Was Like a Boring Short Film* / BİZİM MAHALLE / AKKA - SUSUN! SÖYLÜYORUM... - Bizim Mahalle'den Bir Yazı - Değirmen Dergisi 19. Sayı / Yüzyılın Kitapları Seçkisi / AKKA - SÖZ / AKKA - While My Footsteps Were Weeping to Pudding Stones* / AKKA - Yediiklim DERGİSİ 234 / Yorgun Tapınağın Yeşil Yağmurdaki Halidi - YAR-I GECE - Şehrengiz Dergisi 2. Sayısını Çıkardı - KALK GİDELİM - Değirmen Dergisi 18 / AKKA - Artık Gözlerinde Bir Başkasıyım - dinlEMEK LAZIM her şeyden önce |